Visietekst windenergie
Zowel het gemeentebestuur als individuele inwoners worden regelmatig gecontacteerd door firma’s die windmolens willen bouwen in Vorselaar.
Om willekeur en wildgroei tegen te gaan, om de leefbaarheid in onze gemeente te waarborgen, stelde het bestuur een visietekst ‘Windmolens’ op.
Deze visietekst omvat o.m. mogelijke locaties voor windmolens, en de gewenste return naar onze gemeenschap.
1. Het college van burgemeester en schepenen van Vorselaar steunt ten volle de grote doelstellingen van het Europese, Belgische en Vlaamse energiebeleid: stimuleren van drastisch minder energieverbruik, vermijden van CO2-uitstoot en fors inzetten op hernieuwbare energiebronnen. Dat betekent dat ook de ontwikkeling van windenergie en windturbines op het grondgebied van Vorselaar wordt gesteund.
2. De inplanting van windturbines moet wel op een geordende wijze verlopen. De afbakening van de zones moet daarom op een voldoende hoog niveau gebeuren. Het CBS steunt daarom op het provinciale plan ‘Screening windturbines’ van januari 2010. Dit betreft een GIS-onderzoek naar potentiële inplantingzones in de provincie Antwerpen.
Daarin werden vijf prioritaire zones afgebakend op basis van een hele reeks criteria. Het gaat om:
• Economisch Netwerk Albertkanaal;
• omgeving stedelijk gebied Turnhout;
• haven van Antwerpen;
• Brabantse poort en de omgeving van Boom;
• de lijninfrastructuur ten noorden van Antwerpen.
De gemeente Vorselaar valt niet in deze prioritaire zones.
3. Wanneer er bij het gemeentebestuur stedenbouwkundige aanvragen en milieuvergunningsaanvragen voor het plaatsen van windturbines op het grondgebied van de gemeente ingediend worden, moeten voorafgaandelijk drie invalshoeken goed bekeken worden:
• Wat zegt het provinciale plan (zie boven) over de mogelijke inplantingplaats?
• Elke aanvraag moet grondig getoetst worden aan een goede ruimtelijke ordening in de gemeente. Uitgangspunt daarbij is het goedgekeurd ruimtelijke structuurplan van Vorselaar;
• De exploitatie van de windturbines moet een meerwaarde opleveren voor de Vorselaarse gemeenschap.
Het is duidelijk dat die elementen allen deel uitmaken van een gehele visie op windenergie en windturbines in Vorselaar. Anderzijds moeten ze wel elk apart worden behandeld (bijv. in de beoordeling van een stedenbouwkundige aanvraag kunnen alleen stedenbouwkundige overwegingen worden beoordeeld).
4. In het provinciale plan staat vermeld dat er slechts twee zones met één positief aanknopingspunt zijn in Vorselaar nl. een bedrijventerrein en het lijnvormige element E34. Voor deze twee zones vermeldt het provinciale plan ook een aantal negatieve aanknopingspunten. De zone op het Sassenhout wordt niet als geschikt beschouwd. Dit houdt enorme beperkingen in voor de inplanting van windturbines in Vorselaar, namelijk dat alleen aan de zone naast E34 windturbines kunnen worden geplaatst.
Het is belangrijk dit ook correct te communiceren naar de bevolking om te voorkomen dat er onzekerheid, concurrentie en onrust ontstaat.
5. Elke concrete stedenbouwkundige of milieuaanvraag moet een degelijke lokalisatienota bevatten met de juiste inplantingplaats en de afwegingen op het gebied van ruimtelijke ordening (cf. de omzendbrief van de Vlaamse overheid).
Dit betekent onder meer:
• het moet gaan om een aanvraag die een cluster bevat van minstens drie windturbines die op een voldoende afstand van elkaar staan, afhankelijk van de diameter (absoluut nodig om voldoende rendement te halen);
• rekening houden met de bewoonde vergunde of vergund geachte gebouwen in de omgeving (om overlast op het gebied van geluidsoverlast en slagschaduw voor de bewoners te vermijden);
• als een inplanting gebeurt op een landbouwperceel moet deze inplanting op een doordachte wijze gebeuren zodat het bewerken van het landbouwperceel voor specifieke landbouwdoeleinden zo weinig mogelijk in het gedrang komt;
• de mogelijke negatieve effecten op de open ruimte moeten zoveel mogelijk beperkt worden. Inplanting van windturbines kan zeker niet in Vengebieden, Vogelrichtlijngebieden, Habitatrichtlijngebieden; Vlaamse en erkende natuurreservaten; ankerplaatsen. Voor het gebied langs de E34 moet er rekening worden gehouden met het natuurgebied Lovenhoek en de zandwinning (dit laatste gebied wordt omgezet in natuurgebied via een RUP). Het gemeentebestuur voorziet zelf geen buffers rond deze gebieden;
• de veiligheid op de openbare wegen is prioritair;
• ook toetsing aan de situatie van de vergunde situatie van de modelvliegclub De Stunters;
• dat de windturbines nog een duidelijk lijnvormig element vormen (bijv. een gelijkaardige afstand van E34); in de provinciale nota staat ook een maximale afstand tot E34 vermeld (invloedzone).
• waar mogelijk moeten objectieve en meetbare parameters b.v. afstanden tot wegen, hoogte masten, decibels voor geluid e.d. vastgelegd worden
6. De exploitatie van de windturbines moet gebeuren met een maximale return voor de Vorselaarse gemeenschap. De aanvragende firma’s wordt gevraagd een concreet plan voor te leggen hoe een gedeelte van de opbrengsten van de exploitatie kunnen terugvloeien naar de Vorselaarse gemeenschap. Dat kan op diverse manieren:
• inwoners en/of de gemeente kunnen tot een belangrijk percentage in het project participeren in een coöperatieve vennootschap (via het aankopen van een aandeel en het verkrijgen van een winstuitkering per aandeel);
• de firma kan de winst die daar bovenop wordt gecreëerd (“coöperatieve reserve”), afromen en laten terugvloeien naar de Vorselaarse gemeenschap; bijv. via fonds, korting op energie, gemeenschapsprojecten, ondersteuning socio-culturele activiteiten, enzovoort;
• vaste vergoeding per windturbine voor de gemeente voor het gebruik van de gemeentelijke infrastructuur (o.a. wegen);
• enzovoort.
Het gemeentebestuur kan eventueel ook zelf het initiatief in handen nemen en een coöperatieve vennootschap oprichten (eventueel een coöperatieve intercommunale met buurgemeenten); dit systeem werkt met achtergestelde leningen van 12 jaar en met een gewaarborgde vergoeding; cf. systeem dat momenteel in Arendonk wordt uitgewerkt met juridische steun van IOK.
7. Het gemeentebestuur zal meehelpen tot het creëren van een maatschappelijk draagvlak door in haar communicatie een pro windenergievisie weer te geven.
8. Er zal een breed maatschappelijk debat worden gehouden over deze kwestie o.a. in de gecoro, milieuraad en gemeenteraad