Natuur, bos en open ruimte

Natuurgebieden

Lovenhoek

Beluister fragment: Natuurgebied Lovenhoek 

Wellicht het meest intact gebleven natuurgebied van de Kempen is het kasteeldomein Krabbels (ca. 500 hectare). Krabbels (genaamd naar een familie Crabbeels, die hier in de 13de eeuw een hoeve bezat) is eigendom van de familie van de Werve. Een belangrijk deel van het domein, meer bepaald het domein aan de Lovenhoek, is begin 2007 gekocht door Natuurpunt vzw. In deze zeldzaam rijke bossen zijn fauna (ree, vos, havik, buizerd, roerdomp, aalscholver, fuut, gele kwikstaart, karekiet, snor, …) en flora (kalmoes, goudveil, muskuskruid, waterlelie, blaasjeskruid, …) nog zoals in de oertijden van de Kempen.

Erfgoedbord

VVV-Toerisme Vorselaar vzw plaatste i.s.m. de Heemkundige Kring 'Joris Matheussen', het gemeentebestuur en de kerkfabriek infoborden bij de belangrijkste erfgoedelementen van Vorselaar. Op de zogenaamde 'erfgoedborden' staat achtergrondinformatie en geschiedenis van de monumenten of bezienswaardigheden. Ook bij Lovenhoek werd er een erfgoedbord geplaatst.

Schupleer

Beluister fragment: Natuurgebied Schupleer 

Het waterrijke Schupleer heeft een bijzondere natuurwaarde dankzij de 2 rivieren die er stromen. Tussen Vorselaar en Grobbendonk meandert de Kleine Nete als één van de zuiverste én visrijkste rivieren van Vlaanderen. Ook de waterkwaliteit van de vervuilde Aa verbeterde de voorbije jaren. Het landschap bestaat uit natte wei- en hooilanden, broekbossen en enkele mooie rietkragen. Deze wisselen aan de zuidkant van het gebied af met de beboste duinen van de Kempense heuvelrug op het Heiken en de Oirlandse Heide. Die afwisseling van biotopen zorgt voor een erg rijke fauna en flora.

Het lager gelegen deel van 't Schupleer is een natuurlijk overstromingsgebied waar in natte winters vele hectaren broek en weideland blank komen te staan. De naam van het reservaat verwijst volgens sommige bronnen naar het harde labeur van onze voorouders die in de vallei van de Aa moerasijzererts of “ijzermaal” ontgonnen. De ijzersteen moest naar de losplaats aan de Kleine Nete ter hoogte van de abdij van den Troon worden gebracht. De platte schuiten werden met mankracht getrokken. Om de afstand te beperken werden tussen Aa en Nete verschillende kanaaltjes gegraven. Verschillende van deze “keelen” zijn nu nog in het landschap zichtbaar en hebben het ook zijn naam gegeven. “Schupleer” verwijst immers naar oudere vormen van “schip” en “leiden” en betekent zoveel als “geleide of gegraven waterloop”. De ijzerlagen vormen een harde ondoordringbare bodemlaag die het kwelwater dat in de gebied wordt opgestuwd zijn typische rode kleur geeft.

Eind oktober 2003 werd het Schupleer door de Vlaamse regering officieel erkend als natuurreservaat. Ondertussen telt de oppervlakte van het reservaat in totaal meer dan 20 hectare, verspreid over verschillende percelen in het gebied. Belangrijke delen van het Schupleer genieten wettelijke bescherming als kerngebied binnen het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN), als beschermd landschap en als habitatgebied voor beschermde vogelsoorten.

Natuurpunt beheert verschillende stukken volgens een goedgekeurd beheersplan. In de valleien staat het bewaren en herstellen van het open en natte karakter centraal. Hooilandjes worden planmatig gemaaid, zodat oorspronkelijke bloemen en kruiden opnieuw kansen krijgen. Dankzij dit beheer zijn planten als het moerasviooltje, de zompzegge en veenpluis verveelvoudigd. Vogels, zoals de wulp en de kleine karekiet, zijn zich opnieuw komen vestigen. Salamanders, padden en kikkers krijgen het naar hun zin in de poelen die werden uitgegraven. Op de hoger gelegen stukken werkt Natuurpunt aan het herstel van het oorspronkelijk Kempens landschap met zijn mozaïek van bos, heide, zandduinen en vennen. Typische soorten, zoals de boomvalk en de gevlekte orchis, profiteren hiervan.

Een gedeelte van het gebied met de schapenstal (Dijkbaan) is uitgebouwd als een educatief geheel. De Vorselaarse scholen en het departement Lerarenopleiding van de Thomas More hogeschool gebruiken dit perceel voor natuur- en milieueducatie. Naast de amfibiepoelen en een hoogstamboomgaard bevindt zich hier ook de schaapskooi. De Kempense Heideschapen helpen bij het graasbeheer van het reservaat. 

Erfgoedbord

VVV-Toerisme Vorselaar vzw plaatste i.s.m. de Heemkundige Kring 'Joris Matheussen', het gemeentebestuur en de kerkfabriek infoborden bij de belangrijkste erfgoedelementen van Vorselaar. Op de zogenaamde 'erfgoedborden' staat achtergrondinformatie en geschiedenis van de monumenten of bezienswaardigheden. Ook bij Schupleer werd er een erfgoedbord geplaatst.

Bossen en open ruimte