Composteren

Waarom composteren?
Wat is composteren?
Hoe composteren?
De basisregels?
Eigenschappen goede compost
Waar kan u compost gebruiken? 

> Waarom composteren?
Door zelf uw GFT-afval te composteren bespaart u afval en maakt u zelf een nieuw, nuttig product. Composteren is eenvoudig en vraagt slechts een kleine inspanning. 

> Wat is composteren?
Composteren is het proces waarbij organisch materiaal door de werking van bacteriën en schimmels wordt afgebroken tot een stabiel eindproduct. Composteren is een biologisch proces, waarbij afgestorven leven de voedingsbodem wordt voor nieuw leven. 

> Hoe composteren?
Het systeem van composteren dat u kiest is afhankelijk van uw hoeveelheid organische afval en van de plaats die u heeft.

* Het compostvat
Geschikt voor een tuin <200 m² of als u weinig tuinafval heeft. Een compostvat bestaat uit een romp, een bodemplaat en een deksel en is verkrijgbaar via de gemeentelijke milieudienst. De plaatsing kan best gebeuren op een zonnige plek in de tuin, op enkele tegels. De beluchtingsgaten in de bodemplaat moeten goed vrij gehouden worden. Belucht wekelijks uw compostvat door met de beluchtingsstok het materiaal los te trekken!

* De compostbak
Geschikt voor tuinen met een behoorlijke oppervlakte gazon, wat struiken, een groentetuin, enz. Een compostbak kunt u makkelijk zelf maken, uit houten paletten of uit draadwerk. Afhankelijk van de plaats kunt u 2 of 3 bakken aaneensluitend naast elkaar plaatsen. Dit maakt het makkelijker om het materiaal om te zetten. Een compostbak plaatst u best op een schaduwrijke plaats om uitdroging te voorkomen en zet u om de 2 of 3 maanden volledig om. Houdt uw compost levend door goed te mengen en te verluchten.

* De composthoop
Geschikt voor een grote tuin met veel bomen, struiken, een grasveld of een behoorlijke groetentuin. Plaats uw composthoop in de schaduw van een boom en uit de wind. Nadelen zijn dat het langs de zijkant snel uitdroogt en dat het allemaal wat minder netjes oogt dan een compostbak. Houdt uw compost levend door goed te mengen en te verluchten.

* De wormenbak 
Woont u op een appartement of heeft u geen tuin, dan is de wormenbak een ideale manier om uw keukenafval te verwerken. Een wormenbak bestaat uit in elkaar schuivende stapelbakken met afsluitbaar deksel. Hij is klein en makkelijk verplaatsbaar. U brengt gewoon uw groente- en fruitafval in de bak en de wormen (die u er zelf moet inbrengen) doen de rest. Een goed beheerde wormenbak kan – zelfs binnenskamers – het keukenafval van een klein gezin verwerken zonder geurhinder te veroorzaken. Onderaan is de wormenbak voorzien van een opvangbak voor het vocht dat vrijkomt bij het verteringsproces. Er is eveneens een kraantje voorzien om dit vocht af te tappen. Dit percolaatwater kunt u gebruiken als vloeibaar plantenvoedsel voor kamer- en balkonplanten. Het is zeer sterk waardoor u voldoende moet verdunnen (verhouding: 1/10). Na enkele maanden kunt u ook compost oogsten. Meng het met oude potgrond, tuingrond of zand en u heeft een prima potgrondmengsel. Een wormenbak kan niet tegen hoge of lage temperaturen. Daarom plaatst u hem in de zomer best niet in de volle zon en zoekt u er in de winter een vorstvrij plaatsje voor. Wormenbakken zijn verkrijgbaar in de handel of u kunt er zelf een maken. 

> De basisregels?
- Kies de juiste plaats en het juiste systeem. 
- Begin in het voorjaar/zomer. Start zeker niet bij vriesweer of bij hevige reden. 
- Meng het groene (stikstofrijk) en bruine (koolstofrijk) materiaal. 
- Gebruik zoveel mogelijk vers materiaal. 
- Voeg geen te grof materiaal toe. 
- Belucht regelmatig.

> Eigenschappen van goede compost
Compost is goed voor uw tuin. Hieronder vindt u verschillende goede redenen om compost te gebruiken:
- Compost is een uitstekende bodemverbeteraar, waarmee u in uw eigen tuin heel mooie resultaten kan bereiken. 
- Door het inwerken van compost neemt de hoeveelheid organisch materiaal in de bodem toe. En die aanbreng van organische stof verbetert de waterhuishouding en de structuur van de bodem. 
- Zandgronden drogen minder vlug uit en zwaardere gronden (leem, klei) draineren beter het overtollige water. De grond krijgt tevens een basisbemesting. 
- Compost voorkomt bodemerosie. 
- Door toediening van compost wordt zowel de fysische, de chemische als de biologische bodemvruchtbaarheid verbeterd. 
- De bodem wordt verrijkt met extra fosfor, kalium, magnesium en sporenelementen. En die voedingsstoffen blijven gedurende meerdere jaren ter beschikking van de planten. Dit leidt ook tot een correctie van de zuurtegraad.
- Compost zorgt voor een stimulatie van het microbieel bodemleven. 
- Compost versnelt ook de opwarming van de grond in het voorjaar: 'humusrijke gronden' zijn vroege gronden.

> Waarvoor compost gebruiken?
*Bloemperken            
Strooi tussen bloemen en struiken een compostlaagje van 1 tot 2 cm dik.
*Gras                         
Strooi in het voorjaar een fijn laagje compost over uw gazon. Gebruik daarvoor zo’n 2 tot 3 kg/m³
*Bomen en struiken    
Dek de grond onder de kroon van (fruit)bomen of struiken af met een compostlaag van 1 tot 3 cm dik. 
*Moestuin                   
Meng vóór het planten of zaaien 3 tot 5 kg/m³ oppervlakkig door de grond. Dek nadien de bodem af met ½ cm compost. 
*Bloembakken            
Plant uw bloemen in een mengsel van één deel compost en twee delen gewone tuinaarde. Voeg per 10l grond bijkomend 50g meststof toe. 
*Tuinaanleg                
Verdeel vóór u de tuin aanlegt met gazon, vaste planten, bodembedekkers, … 6 tot 8 kg/m³ over de grond en werk de compost 10 cm in. 
*Nieuwe planten         
Vul vóór uw struiken en (fruit)bomen plant het plantgat met 1 deel compost en 3 delen grond. 

Wil u zich ook engageren als compostmeester? Dat kan! 
Contacteer de gemeentelijke milieudienst: milieu@vorselaar.be - 014507129